Tijdens een incident volgt informatie elkaar in hoog tempo op. Meerdere disciplines zitten bij elkaar; iedereen brengt eigen informatie mee, met een eigen urgentie en vanuit een eigen perspectief. En toch moet je als team toewerken naar één samenhangend geheel: een gedeeld beeld, duidelijke prioriteiten en afspraken die ook na het overleg blijven staan.
Daar draait informatiemanagement in het CoPI om. Voor Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) draaide deze opdracht om het versterken van de poule Informatiemanagers CoPI. Daarbij zijn ook twee HIN’ers / informatiecoördinatoren opgeleid. In dit artikel vertelt onze collega David over zijn ervaringen binnen dit traject.
Geen “one size fits all-opleiding” alstublieft
VRMWB wilde meerdere nieuwe informatiemanagers opleiden voor het CoPI. Daarbij was één ding belangrijk: aansluiten bij de landelijke uitgangspunten, zoals het referentiekader netcentrische crisisbeheersing en het kwalificatiedossier IM CoPI, maar zonder een ‘one size fits all’-opleiding. De regionale werkafspraken en manier van samenwerken moesten herkenbaar blijven.
Opleiden, trainen, oefenen en toetsen zoals VRMWB in het CoPI werkt
Samen met Richard, Walter, Harmen, Annemiek, Sanne en Tim hebben we de opleiding opgebouwd als een logische route: basiskennis → oefenen → toepassen → toetsen. Die opbouw gebruiken we vaker in onze OTO-trajecten, omdat we zien dat vakbekwaamheid pas ontstaat als mensen herhaaldelijk kunnen oefenen in situaties die lijken op de werkelijkheid. Die ervaring uit eerdere trajecten bij andere veiligheidsregio’s gebruikten we ook hier, door de focus te leggen op herhaling, rolvastheid en toetsing onder druk. Hoewel de focus lag op IM CoPI, raakten we ook bewust aan de rol van IM ROT. Vanuit eerdere trajecten weten we dat begrip van de informatieketen helpt om beter samen te werken en minder ruis te creëren. Dat inzicht bleek ook hier waardevol.
Dag 1: de basis
Op de eerste dag hebben we ingezoomd op de taken, positie en “plek in het geheel” van de IM CoPI binnen crisisbeheersing. Wat is de rol precies, waar zit je positie in het team, wat vraagt dat van je houding en manier van werken, en hoe werk je samen met de rest van het team?
Dag 2: oefenen
De tweede dag draaide om doen. We zijn de kerntaken en competenties actief gaan trainen met leermiddelen, casuïstiek en serious gaming. Denk aan informatie ordenen, duiden, prioriteren en terugbrengen tot een bruikbaar situatiebeeld.
Dag 3: voorbereid op het examen
De derde dag stond in het teken van realistisch oefenen ter voorbereiding op het examen. Deelnemers werkten in scenario’s die sterk leken op hun eigen praktijk.
Het examen: een nagespeeld CoPI-scenario
Na de opleidingsdagen volgde het examen in de vorm van een nagespeeld scenario. Deelnemers begonnen met het startbeeld en namen plaats in het CoPI, waar zij onder tijdsdruk moesten laten zien hoe zij hun rol pakken: structuur brengen, het beeld actueel houden en bijdragen aan het teamproces. De examens waren gebaseerd op het landelijke kwalificatiedossier en het referentiekader, aangevuld met de regiospecifieke werkafspraken van VRMWB. Per deelnemer duurde het examen ongeveer twee uur. Na positieve afronding ontvingen deelnemers het diploma IM CoPI.
Waarom deze aanpak werkt
De kracht van dit traject zit in het doorlopen van alle stappen: van leren tot laten zien.
- Opleiden en toetsen op realistisch gedrag
Door het examen in een vorm van een scenario af te nemen test je vooral of iemand onder druk structuur kan aanbrengen en het team helpt. - Landelijk stevig en regionaal passend
We sloten aan op landelijke kaders en maakten bewust ruimte om te werken met VRMWB-procedures en werkafspraken. Dit zorgt voor herkenning en draagvlak bij deelnemers. - De rol in de context van het geheel zien
Een IM CoPI werkt nooit “op zichzelf”. Door ook raakvlakken met IM ROT te behandelen, begrijpen deelnemers beter waar informatie heen gaat, wat er terugkomt en waarom afstemming zo belangrijk is.
Vakinhoud landt pas door te oefenen
Wat prachtig is om te zien is dat na dit traject de informatiemanagers hun plek weten in te nemen, gerichte vragen stellen en het team helpen bij beeldvorming, besluitvorming en opvolging. Voor ons bevestigde dit traject opnieuw dat vakinhoud pas echt landt als je mensen de ruimte geeft om te oefenen en om te laten zien wat ze kunnen.
Ook hulp nodig bij het verder ontwikkelen van je crisisorganisatie? Of ben je benieuwd naar onze leer- en ontwikkelmethoden? Neem dan contact op met David of één van de andere collega’s van Scherp.
