Meer wapens onder jongeren: scholen moeten samenwerken
In maart 2025 schreven wij al over het toenemende wapenbezit onder jongeren in onze blog ‘Wapenbezit onder jongeren, tijd voor actie op scholen’. De nieuwste cijfers van de politie bevestigen dat deze ontwikkeling nog altijd actueel is en verdere aandacht vraagt.
De nieuwste cijfers van de politie laten een duidelijke stijging zien van het aantal wapens dat bij minderjarigen in beslag wordt genomen. Vooral het aantal steekwapens nam fors toe, van 742 in 2022 naar 947 in 2025. Ook het aantal vuurwapens en onderdelen daarvan steeg opvallend, van 289 naar 442. Volgens de politie bevestigen deze cijfers dat wapenbezit onder jongeren steeds vaker voorkomt en in sommige groepen zelfs genormaliseerd raakt. Een oorzaak die hiervoor wordt genoemd is dat er op sociale media onderling gedreigd wordt met geweld. Jongeren wapenen zich daartegen. Ook worden wapenbezit en geweld verheerlijkt op internet en werkt wapenbezit statusverhogend.
Voor scholen betekent dit dat veiligheid alleen maar een vraagstuk is voor de directie, zorgcoördinatoren of beveiliging. Juist de mensen die dagelijks zichtbaar aanwezig zijn in en rondom de school spelen een belangrijke rol in vroegsignalering.
De ogen en oren van de school
Binnen veel scholen zijn conciërges, huismeesters, facilitair medewerkers en toezichthouders de stille krachten van de organisatie. Waar docenten vaak een formele rol hebben, bouwen conciërges en facilitair medewerkers regelmatig op een andere manier contact op met jongeren. Ze kennen de leerlingen vaak goed, bewegen zich door het hele gebouw en zien veel van wat er speelt in gangen, aula’s, schoolpleinen en fietsenstallingen. Daardoor signaleren zij vaak eerder veranderingen in gedrag, spanningen tussen groepen jongeren of situaties die kunnen duiden op onveiligheid. Denk aan:
- leerlingen die opvallend nerveus gedrag vertonen,
- jongeren die elkaar opzoeken buiten het zicht van docenten,
- signalen van groepsvorming of intimidatie,
- afwijkend gedrag rondom lockers of tassen,
- spanningen op het schoolplein voor of na lestijd.
Toch worden deze signalen nog niet altijd structureel meegenomen binnen het veiligheidsbeleid of zorgstructuren. Daarmee gaat waardevolle informatie verloren die juist kan helpen om spanningen vroegtijdig te herkennen en escalatie te voorkomen.
Veiligheid vraagt om een brede samenwerking
Scholen moeten de signalen van facilitair medewerkers, conciërges en huismeesters serieus nemen. Ze moeten onderdeel zijn van de veiligheidsaanpak van de school. Dat betekent niet alleen informeren, maar hen juist meenemen in veiligheidsoverleggen, duidelijke meldafspraken maken en zorgen voor passend handelingsperspectief bij signalen van spanningen, groepsdruk of mogelijk wapenbezit. In de praktijk ontbreekt het hier nog vaak aan, waardoor waardevolle signalen onvoldoende worden benut of te laat terechtkomen bij de juiste personen binnen de schoolorganisatie.
Wanneer de interne samenwerking binnen scholen goed georganiseerd is, ontstaat bovendien een sterke basis voor samenwerking met externe partners. Denk aan jongerenwerkers, gemeenten, politie, leerplicht, zorgpartners en wijkteams. Door informatie, signalen en expertise tijdig met elkaar te verbinden, kunnen risico’s eerder worden herkend en kunnen organisaties gezamenlijk optreden om escalatie en verdere problematiek te voorkomen.
Hulp nodig?
Scherp in Veiligheid ondersteunt scholen bij het versterken van deze samenwerking. Dat doen wij onder andere door trainingen, veiligheidsadvies, workshops vroegsignalering en begeleiding bij het opzetten van een integrale veiligheidsaanpak binnen scholen. Juist door alle medewerkers rondom leerlingen actief te betrekken, ontstaat een sterker preventief netwerk waarmee scholen sneller kunnen handelen en escalatie kunnen voorkomen.
