Heeft jouw gemeente een vliegend team voor asielopvang?
Asielopvang staat opnieuw volop in het nieuws. Een ’vliegend team van experts’ moet gemeenten gaan helpen om asielopvang lokaal in goede banen te leiden. Dat kondigde premier Rob Jetten aan na spoedoverleg over de geweldsuitbarstingen bij verschillende anti-azc-protesten.
Laat dat vliegend team nou net iets zijn waar wij ons in herkennen.
Nog even terug naar de oproep van Jetten. Want die komt niet uit het niets. Op meerdere plekken in Nederland liepen spanningen rond mogelijke of bestaande opvanglocaties op. Aanleiding voor het overleg was onder meer de recente onrust rond de komst van azc’s in verschillende gemeenten, zoals in Loosdrecht. Namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten schoof burgemeester Sharon Dijksma aan in Den Haag om duidelijk te maken wat gemeenten nodig hebben.
Het zijn met name de kleinere gemeenten die behoefte hebben aan rugdekking, expertise en financiële steun. Zij staan lokaal vol in de wind, hebben vaak minder ervaring met maatschappelijke onrust rond opvang en moeten tegelijkertijd zorgen dat de komst van een opvanglocatie goed landt in de omgeving.
Dat is precies waar de problematiek zit
Inwoners maken zich zorgen over hun leefomgeving, veiligheid en de impact op hun buurt of dorp. Wanneer zij het gevoel krijgen dat besluiten al genomen zijn voordat hun vragen serieus zijn besproken, kan wantrouwen snel groeien. Voor gemeenten betekent dit dat zij niet alleen een opvanglocatie moeten organiseren, maar ook signalen uit de samenleving moeten duiden, zorgen bespreekbaar moeten maken en grip moeten houden op een proces dat snel kan verharden. En ja, dat vraagt meer dan een extra overleg aan tafel met koffie en gespannen gezichten.
Deze opgave kennen we van dichtbij
Voor Scherp is deze dynamiek bekend terrein. Zo voerden we Sint-Michielsgestel een evaluatie uit van de opgeschaalde aanpak rondom de mogelijke komst van een AZC, nadat daar onrust was ontstaan. De opbrengst hiervan werd eenvoudig verwerkt in onze evaluatie-app.
In Leeuwarden werkten we aan een opdracht rond sentimenten, dialoog en vertrouwen in de omgeving van opvanglocaties voor nieuwkomers, zoals vluchtelingen, statushouders en asielzoekers. Daarbij halen we signalen uit de samenleving op en vertalen we die naar handelingsperspectief voor bestuur en organisatie. Daarbij gaat het niet alleen om het inventariseren van zorgen en belemmeringen, maar ook om het verkennen van manieren waarop inwoners zich weer gehoord kunnen voelen, nu of in een later stadium van het proces.
In Waadhoeke stelden we veiligheidsprotocollen en veiligheidsadviezen op voor opvanglocaties van Oekraïense vluchtelingen, met aandacht voor de veiligheid van zowel de vluchtelingen als de medewerkers op deze locaties.
Vlieguren genoeg
Asielopvang vraagt om een goede balans tussen wettelijke taken, menselijke zorgen en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Dat vraagt soms inderdaad om een beetje vliegwerk, maar dan wel met beide benen op de grond.
Al jaren werken wij vanuit een integrale veiligheidsaanpak. In de oproep voor een vliegend team herkennen wij dan ook de manier waarop wij gemeenten al ondersteunen: met een integraal expertteam van Scherp, dat bestuurlijke advisering, openbare orde en veiligheid, communicatie, omgevingsmanagement en juridische kennis combineert.
