Wat zegt de Onderwereldkaart over ondermijning in jouw gemeente?
Afgelopen maand presenteerde RTL Nieuws de Onderwereldkaart. Deze kaart laat zien hoe gemeenten in Nederland scoren op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Niet alleen geregistreerde misdrijven worden meegenomen, maar ook mogelijke kwetsbaarheden binnen een gemeente. In totaal spelen 15 indicatoren een rol, zoals ondermijnende delicten, sociale cohesie en meldingen bij Meld Misdaad Anoniem.
Op basis hiervan is per gemeente een rapport opgesteld dat laat zien hoe deze zich verhoudt tot andere gemeenten. Maar hoe moet je deze cijfers duiden? Scoort een gemeente laag omdat er weinig ondermijning is, of omdat we het niet zien?
De onderwereldkaart als startpunt
De Onderwereldkaart geeft een indicatie en kan dienen als startpunt of ijkpunt om fenomenen verder te duiden binnen de gemeente. Het kan helpen om gerichter te kijken naar bepaalde indicatoren en thema’s. Tegelijkertijd is het goed om je bewust te zijn van het feit dat je als gemeente niet blind moet varen op de score die jouw gemeente krijgt. Als adviseur is het belangrijk om nieuwsgierig te zijn, zodat je erachter komt wat er speelt in jouw gemeente.
Cijfers alleen geven niet het volledige beeld
Het is belangrijk om de uitkomsten van de kaart met de nodige nuance te bekijken. Cijfers geven richting, maar vertellen nooit het volledige verhaal. Een gemeente die laag scoort, lijkt op het eerste gezicht een gemeente waar weinig ondermijnende criminaliteit voorkomt. Maar betekent dit ook dat er daadwerkelijk weinig ondermijning plaatsvindt? Of zegt het vooral iets over wat er (nog) niet in beeld is? Ondermijnende criminaliteit is immers per definitie verborgen en wordt vaak pas zichtbaar als er actief op wordt gestuurd of naar wordt gekeken.
Ook factoren zoals toezichtcapaciteit, meldingsbereidheid en prioritering spelen een grote rol. In een gemeente waar actief wordt gehandhaafd en waar inwoners sneller melden, zullen meer signalen zichtbaar worden. Daarnaast kan het zo zijn dat er in een gemeente een grote focus ligt op een specifiek onderwerp, wat de zichtbaarheid van dit onderwerp meestal vergroot. Dit kan leiden tot een hogere score, terwijl het juist kan duiden op een sterke aanpak.
Andersom kan een lage score ook betekenen dat signalen onvoldoende worden herkend of geregistreerd. De afwezigheid van cijfers is dus niet automatisch de afwezigheid van ondermijning. Het is daarom waardevol dat bij het opstellen van de Onderwereldkaart meerdere bronnen zijn gebruikt. Dat maakt het mogelijk om niet alleen zichtbare criminaliteit, maar ook kwetsbaarheden en risicofactoren mee te nemen. Tegelijkertijd blijft het een hulpmiddel voor duiding, en geen volledig beeld van de werkelijkheid.
Ondermijning is niet een fenomeen wat goed uit te drukken is in cijfers.
Creëer bewustwording
Binnen onze opdrachten zien we dat zicht op ondermijning begint met bewustwording. Bewustwording bij jezelf, het bestuur en de organisatie. Maar ook bij de inwoners van de gemeente. Zodra je weet waar je op moet letten, vallen zaken meer op. Daarnaast is een goede opvolging van signalen ook belangrijk. Het melden van een signaal zorgt ervoor dat dit verder uitgelopen kan worden, samen met betrokken ketenpartners. Op die manier ontstaat er een completer beeld van de ondermijningssituatie in de gemeente. Dit zorgt ervoor dat je een gerichtere aanpak kan opstellen in de gemeente.
Maak gebruik van het ondermijningsbeeld
Het ondermijningsbeeld kun je per gemeente opvragen via: https://www.rtl.nl/nieuws/onderzoek/artikel/5574622/zoek-op-gemeente-onderwereldkaart-ondermijning-criminaliteit. Hierbij krijg je een specifieke weergave hoe het cijfer voor je gemeente tot stand is gekomen. De data kunnen je helpen bij het geven van een richting. Jouw eigen beeld helpt je bij de concrete inrichting van de aanpak binnen de gemeente en kan leiden tot verrassende inzichten.
Wil je weten hoe we jouw gemeente kunnen helpen op het gebied van ondermijning of het duiden van de cijfers? Neem dan contact met op met Nanda Ploeg of Jesse de Jong.
